Od zapylenia do podwójnego zapłodnienia 

Jak dokładnie dochodzi do spotkania gamet? Cały proces rozmnażania rozpoczyna się w momencie zapylenia, czyli przeniesienia ziarna pyłku na znamię słupka (najczęściej przez wiatr lub owady).

Co dzieje się dalej? Śledźmy ten proces krok po kroku:

1. Kiełkowanie pyłku: Gdy ziarno pyłku trafi na lepkie znamię słupka, zaczyna kiełkować. Wytwarza długą i cienką łagiewkę pyłkową.

2. Droga do zalążka: Łagiewka wrasta w głąb słupka, kierując się prosto do zalążka. Działa ona jak bezpieczny tunel, przez który przemieszczają się dwie komórki plemnikowe.

3. Dotarcie do celu: Gdy łagiewka pyłkowa dotrze do woreczka zalążkowego, pęka i uwalnia plemniki.

Na czym polega podwójne zapłodnienie? 

To zjawisko unikalne dla roślin okrytonasiennych. Nazywamy je „podwójnym”, ponieważ w tym samym czasie dochodzi do dwóch oddzielnych aktów łączenia się komórek:

• Pierwsze zapłodnienie: Jedna komórka plemnikowa łączy się z komórką jajową.

  • Efekt: Powstaje zygota, z której rozwinie się zarodek (miniaturowa, nowa roślina).

• Drugie zapłodnienie: Druga komórka plemnikowa łączy się z centralną częścią woreczka zalążkowego (komórką centralną).

  • Efekt: Powstaje bielmo. Jest to tkanka odżywcza, która stanowi magazyn pokarmu dla rozwijającego się zarodka.

Dzięki temu mechanizmowi nasiono jest doskonale wyposażone na start – ma w sobie zarówno "plan" nowej rośliny (zarodek), jak i "prowiant" na drogę (bielmo).

Powstawanie nasiona i owocu – finał cyklu 

Co dzieje się po podwójnym zapłodnieniu? Kwiat, jaki znaliśmy, zaczyna się zmieniać nie do poznania. To właśnie w tym momencie zachodzą kluczowe przekształcenia:

1. Zalążek przekształca się w nasienie. To w jego wnętrzu bezpiecznie spoczywa zarodek (przyszła roślina) oraz zapasowe bielmo (pokarm).

2. Ściana zalążni, która do tej pory chroniła zalążek, rozrasta się, mięśnieje lub twardnieje i przekształca się w owocnię.

Owocnia wraz z nasionami tworzy owoc.
Jaka jest jego rola? Owoc nie służy roślinie do jedzenia. Jego głównym zadaniem jest ochrona nasion przed czynnikami zewnętrznymi oraz – co bardzo ważne – pomoc w ich rozsiewaniu (np. przez zwierzęta, które zjadają smaczne owoce i przenoszą nasiona na duże odległości).

Zamknięcie koła życia 

Gdy dojrzałe nasiono trafi na wilgotną glebę, zaczyna kiełkować. Wyrasta z niego młoda roślina – nowy sporofit. Z czasem dorośnie, wytworzy własne kwiaty, a cały cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych rozpocznie się od nowa.

📚 Źródła i materiały dodatkowe 

Rysunki wykorzystane  w tym artykule pochodzą z mojego e-booka:
"W rozkwicie. Krótka opowieść o kwiatach" – A. Szuderska, Wydawnictwo SielskoEdu.

W publikacji znajdziesz jeszcze bardziej szczegółowe omówienie tych fascynujących procesów. To idealne uzupełnienie wiedzy dla każdego miłośnika botaniki!